Treść: Cz. 1. O formach obecności historii w sferze publicznej: Przed "Sierpniem" był "Lipiec" s. 13-20; Doświadczenie "lubelskiego Lipca" z perspektywy trzydziestolecia s. 21-27; Jakiej historiografii Polacy dzisiaj potrzebują? s. 29-51; Przyszli historycy o historii. Z badań nad świadomością historyczną Polaków w latach 1987-1988 s. 53-87; Edukacja historyczna u progu XXI wieku s. 89-101; "Wyrzec się złudzeń, nie rezygnować z marzeń". Jerzego Giedroycia rozumienie historii s. 103-116; Metodologiczny "dekalog" Jerzego Topolskiego s. 117-125; Ucieczka od historii jako element poprawności politycznej s. 127-135; "Wybieram czerwoną pigułkę...", czyli Historia i Matrix s. 137-149; Spoglądając w przeszłość. Codzienność w pamięci narodowej s. 151-164; Cz. 2. Metodologia a historiografia. W poszukiwaniu sprzężeń zwrotnych: Metodologa historii a historia historiografii s. 167-181; Środowisko historyczne jako przedmiot badań historiograficznych s. 183-192; Myśl historyczna jako kategoria i przedmiot badań historiograficznych s. 193-207; Paradygmat historiograficzny, czyli raz jeszcze o przedmiocie historii historiografii s. 209-221; Koncepcja i zakres badań nad polską metodologią historii dwudziestolecia międzywojennego s. 223-233; W poszukiwaniu klucza do syntezy: polska refleksja metodologiczna w dziedzinie historii s. 235-240; Jak uprawiać metodologię historii? Wokół koncepcji Jerzego Topolskiego s. 241-251; Cz. 3. Spory, kontrowersje i punkty widzenia w teorii historii: Współczesne spory wokół teorii faktu historycznego s. 255-280; O dwu poziomach niewspółmierności ontologicznej teorii uniwersalnych s. 281-291; Czas jako wartość i wartościowanie czasu historycznego w historiografii s. 293-309; Historiografia jako autorefleksja kultury poznającej s. 311-316; Punkt widzenia we współczesnej historiografii s. 317-335; Metodologiczne problemy historii najnowszej s. 337-351; Historiografia dziejów najnowszych - wyzwania metodologiczne s. 353-373; W poszukiwaniu modelu historii transnarodowej - przypadek Timothy'ego Snydera s. 375-390