Z treści: Od autora s. 9-14; Systemy narodowe s. 15-16; Narodowe systemy kulturowe na Górny Śląsku na początku XX wieku s. 17-27; Tożsamość Śląska w okresie państw narodowych 1918-1945 s. 28-59; Niemiecka i polska polityka narodowa na Górnym Śląsku w latach 1922-1989 s. 60-94; Tworzenie grup narodowych - wytyczanie granicy s. 95-96; Zmiany nazw na Górnym Śląsku w XIX i XX wieku s. 97-108; Zmiany nazewnictwa osobowego na Górnym Śląsku w okresie cesarstwa niemieckiego (casus adwokata Mariana Różańskiego) s. 109-122; Próby wejścia Socjaldemokracji na Górny Śląsk przed pierwszą wojną światową s. 123-146; Górnoślązacy a Reichstag na przełomie XIX i XX wieku. Kampanie wyborcze. Role polityczne. Relacje z wyborcami s. 147-164; Dzielnica I Związku Polaków w Niemczech w polityce władz niemieckich s. 177-190; Stare i nowe elity kulturalne na polskim Górnym Śląsku. Wyobrażenia o regionie, status i wzajemne relecje w latach 1922-1939 s. 191-214; Święć się narodzie s. 215-216; Święta narodowe na Górnym Śląsku w okresie cesarstwa niemieckiego s. 217-240; Górnoślązacy w Krakowie na przełomie XIX i XX wieku (w świetle wycieczek zielonoświątkowych) s. 241-254; Pamięć wojny 1807 roku: obchody stulecia oblężenia twierdzy kozielskiej s. 255-267; Polityka kulturalna nazistów wobec robotników zabrzańskich przedstawiona na podstawie gazety zakładowej "Kohle und Koks" s. 268-282; Unarodowienie humanistyki s. 283-284; Instytut Śląski (1934-1948): założenia ideologiczno-polityczne, role społeczne, ludzie s. 285-312; Kilka uwag o stosunku ks. Emila Szramka [1887-1942] i Romana Lutmana [1897-1973] do niemieckiej humanistyki s. 313-334; Bibliografia s. 341-360