Materiały z konferencji, Warszawa 17-19 grudnia 1986 r

Treść: Jedlicki Jerzy: O narodowości kultury s. 7-18; Maciejewski J.: Rasa czy "principium". O dziejach przemian formuły polskości w XIX i XX wieku s. 19-32; Bachórz Józef: Polak wśród swoich i obcych. Rozmyślanie o "Lalce" Bolesława Prusa s. 33-51; Notkowski Andrzej: Robotnik polski schyłku XIX wieku - postawy wobec rzeczywistości. (Kilka migawek z literatury lat 70.-90.) s. 53-96; Ihnatowicz Ewa: Formuła Polaka - posiadacza ziemi. Warianty powieściowe s. 97-104; Paczoska Ewa: Polskość w dobie niewoli - gniazdo czy "zaścianek"? s. 105-118; Tuszyńska Agata: W oczach Polaków. Polacy i Rosjanie. Życie codzienne w Warszawie w latach 1865-1905 s. 119-133; Trzeciakowski Lech: Polacy i Niemcy w II połowie XIX wieku. Między dawnymi a nowymi postawami s. 135-170; Wanatowicz Maria Wanda: Odrodzenie narodowe na Śląsku i Mazurach pruskich s. 171-190; Samp Jerzy: Odrodzenie kulturowe Kaszubów i powstanie literatury w języku kaszubskim s. 191-206; Mokry Włodzimierz: Piśmiennictwo ukraińskiego odrodzenia narodowego epoki romantyzmu s. 207-218; Łossowski Piotr: Dwie drogi odrodzenia kulturalnego i narodowego Litwinów ([Antanas] Baranauskas i [Jonas] Basanavi›ius) s. 219-226; Poźniak Telesfor: Polacy w białoruskim odrodzeniu kulturalno-literackim s. 227-258; Sadowski Lesław: Polacy i Białorusini: stereotyp nieantagonistycznego współistnienia (1864-1918) s. 259-269; Cała Alina: Kompleks żydowski Polaków. Asymilacja Żydów w Królestwie Polskim a zmiany narodowej świadomości w drugiej połowie XIX wieku s. 271-280; Hensel Leszek: Przebudzenie narodowe Słowaków s. 281-292