Streszczenie: W polskiej historiografii dotyczącej dziejów ludowego Wojska Polskiego dominują prace zajmujące się politycznymi aspektami funkcjonowania armii w PRL. Historyków wojskowości interesowały zagadnienia, które wcześniej stanowiły historiograficzne tabu, takie jak terror i represje stosowane przez struktury organizacyjne armii, wywiad wojskowy, udział wojska w utrwalaniu władzy komunistycznej. Ich projekty badawcze w niewielkim stopniu dotyczyły analizy służby wojskowej jako doświadczenia społecznego setek tysięcy młodych mężczyzn. Wśród zachowanych źródeł, które mogą posłużyć do analizy tej interesującej problematyki ważne miejsce winny zająć prace naukowe powstałe w Wojskowej Akademii Politycznej im. Feliksa Dzierżyńskiego w Warszawie. Analiza niektórych z nich, powstałych w latach sześćdziesiątych XX w. wskazuje, że mogą wypełnić przynajmniej niektóre z białych plam społecznej historii lWP. Dzięki nim możemy dowiedzieć się m.in., jakie były codzienne problemy służby wojskowej w tym okresie. Prace te analizują przykładowo strategie unikania wcielenia do jednostek woj- skowych, patologie zasadniczej służby wojskowej (dezercje, samowolne oddalenia i inne przestępstwa i wykroczenia, konfliktowe relacje między „starym” i „nowym” wojskiem). Prace te mogą stanowić również podstawę do dyskusji na temat świado- mości i mentalności żołnierskiej. Niektóre z nich podejmowały tak unikalne tematy jak seksualność i samobójstwa żołnierzy. Ustalenia poczynione przez ich autorów wymagają starannej krytyki (problem efektu sponsora), ale uzupełnione o innego rodzaju źródła, w tym zwłaszcza dokumenty urzędowe, mogą znacznie wzbogacić wiedzę o historii społecznej lWP.