Recenzja książki: Sejmiki Wielkopolski w latach 1764-1793 / Grzegorz Glabisz. - Poznań, 2022. (Staropolski Parlamentaryzm).

Streszczenie: Artykuł poświęcony jest przemianom życia sejmikowego w dobie reform czasów stanisławowskich przedstawionym w książce Grzegorza Glabisza o sejmikach wielkopolskich lat 1764–1795. Przy okazji jej recenzowania podjęto się porównania sejmików wielkopolskich z niektórymi zgromadzeniami litewskimi. Glabisz w pierwszej części omawia sejmiki pod kątem historyczno-prawnym, ustala ich skomplikowaną i zmienną strukturę. Jest ona inna od charakterystycznego dla Litwy systematycznego podziału na jednostki administracyjne. Podobnie różnice można dostrzec w kwestii miejsca i czasu obrad, analogiczny zaś był przebieg zgromadzeń, choć liczebność ich uczestników wydaje się większa w przypadku Wielkopolski. Kolejny, zilustrowany licznymi zestawieniami rozdział książki poświęcono funkcjonariuszom sejmikowym, przede wszystkim zagajającym, marszałkom i asesorom, a także wybieranym na sejmikach posłom, deputatom i urzędnikom. Tutaj też dostrzec można zasadnicze różnice między Wielkopolską a Wielkim Księstwem, choćby w kwestii wyboru dyrektorów zgromadzeń czy urzędników powiatowych. Glabisz przedstawił też organy wykonawcze sejmików, nieraz luźno związane z tytułowymi instytucjami. W części zaś drugiej opisał wydarzenia polityczne związane z sejmikami wielkopolskimi na tle wydarzeń polityki centralnej. Autor stwierdza, że przewagę w tym okresie mieli regaliści, choć i opozycja zachowała pewne wpływy. Praca wyczerpująco przedstawia związane z reformami przemiany instytucji sejmikowych, natomiast mniej satysfakcjonujący jest opis wydarzeń politycznych.