Streszczenie: Piecza naprzemienna najogólniej oznacza sposób sprawowania władzy rodzicielskiej po rozwodzie lub w sytuacji rodziców żyjących w rozłączeniu, który polega na tym, że rodzice sprawują bieżącą pieczę fizyczną nad dzieckiem w porównywalnych okresach. Taka forma opieki dopuszczona jest przez regulacje Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, lecz nie wprost, tylko jako element tzw. planu wychowawczego, czyli pisemnego porozumienia rodziców o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Wykładnia przepisów art. 58 § 1 i 107 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pozwala stwierdzić, że taki model wykonywania władzy rodzicielskiej rodzice mogą poniekąd wypracować sobie sami, sięgając wła-śnie do instrumentu prawnego jakim jest tzw. plan wychowawczy. Nie należy przy tym utożsamiać pojęcia „pieczy naprzemiennej” z terminem „władza naprzemienna”, który w polskim prawie nie występuje. Władza naprzemienna polegałaby na tym, że dziecko przebywałoby okresowo, np. co pół roku albo cały rok, raz u jednego z rodziców, raz u drugiego i w tym czasie każde z rodziców sprawowałoby wyłącznie i samodzielnie władzę rodzicielską. Natomiast w przypadku pieczy naprzemiennej, to nie władza jest podzielona, lecz przebywanie dziecka u rodziców, którym w każdym czasie przysługuje pełnia praw i obowiązków rodzicielskich. W judykaturze Sądu Najwyższego zakaz „naprzemiennego” sposobu sprawowania władzy ro-dzicielskiej nad dzieckiem przez rozwiedzionych rodziców został sformułowany już w orzeczeniu z 22.04.1952 r. (sygn. akt: C 414/52, OSN 1953, poz. 47). Jak wynika z najnowszego raportu Wymiaru Sprawiedliwości Rozwody – opieka nad dziećmi w latach 2003–2018 w 2018 r. wydano w sumie 36 214 orzeczeń o rozwodzie mał-żeństw posiadających małoletnie dzieci na utrzymaniu, z czego w 20 955 orzecze-niach wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono wspólnie obojgu rodzicom. Wśród orzeczeń, w których sprawowanie władzy rodzicielskiej powierzono obojgu rodzicom, coraz więcej odnotowuje się tych, które stanowią o pieczy naprzemiennej. Jeszcze kilka lat temu takie wyroki były sporadyczne. Od połowy lat 90. XX w. we wszystkich stanach, z wyjątkiem Karoliny Południowej, dopuszcza się możliwość orzeczenia joint custody – na mocy ustawy lub na podstawie case law. Współcześnie jest to dominujący w USA sposób uregulowania wykonywania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem po rozstaniu rodziców. Amerykańska koncepcja joint custody nie jest instytucją jednolitą i można wyróżnić jej dwa główne rodzaje, tj. joint legal custody, czyli władzę (legal authority) i odpowiedzialność (responsibility) za podejmowanie decyzji w ważnych sprawach dotyczących dziecka oraz joint physical custody, tj. wspólną pieczę fizyczną nad dzieckiem (pieczę naprzemienną). W piśmiennictwie wyróżnia się trzy główne rodzaje pieczy nad dzieckiem (physical custody). Co do zasady, samodzielna piecza nad dzieckiem (sole physical custody) oznacza, że dziecko ma podstawowe miejsce pobytu z jednym z rodziców, z którym spędza więcej niż połowę czasu i tego rodzica określa się wtedy mianem „custodial parent”. Orzeczenie sole physical custody łączy się z prawem drugiego rodzica do kontaktów z dzieckiem (visitation, time-sharing). Drugim rodzajem pieczy jest piecza naprzemienna, która najczęściej oznacza wspólne sprawowanie bieżącej pieczy nad dzieckiem w porównywalnych okresach. Przykładami harmonogramów opieki przy pieczy naprzemiennej są: naprzemienne weekendy, kilka dni w tygodniu czy wakacje. Inny rodzaj opieki, split custody, w praktyce występuje rzadko i polega na tym, że jeden z rodziców sprawuję pieczę nad dzieckiem, a drugi rodzic nad rodzeństwem dziecka. Z analizy zebranego materiału badawczego wynika, że nie istnieje jedna spójna, ogólnie przy-jęta definicja opieki wspólnej. Przejawia się ona w amerykańskim ustawodawstwie stanowym, a jej granice są redefiniowane w sposób ciągły na przestrzeni dziejów.