Streszczenie: W dotychczasowej historii Białostocczyzny początki polskiego wymiaru sprawiedliwości po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. wiązano z datą 1 sierpnia 1919 r. Wówczas to powołano do życia Sąd Okręgowy w Białymstoku, a samo miasto dzień później formalnie znalazło się w granicach nowo utworzonego województwa białostockiego. Odnalezione w archiwum wileńskim dokumenty – w materiałach dotyczących funkcjonującego w latach 1919–1920 na obszarach zajętych przez Wojsko Polskie podczas konfliktu z bolszewicką Rosją Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich – ukazują, że polskie sądownictwo uruchomiono już w marcu 1919 r., niedługo po wkroczeniu tu polskich oddziałów, co miało miejsce 19 lutego 1919 r. Pod zarządem wojskowym utworzono w Białymstoku Sąd Pokoju, którym kierował Stanisław Jankowski. Jego prawą ręką, na stanowisku sekretarza sądu, został Aleksander Srzednicki. W trudnych warunkach po zakończeniu I wojny światowej i trwającego konfliktu polsko-bolszewickiego sędzia Jankowski musiał się zmierzyć nie tylko z działalnością orzeczniczą – zapewne nieprostą – ale również z problemami lokalowymi i kadrowymi. Do sądu tego w przeciągu niespełna czterech miesięcy funkcjonowania wpłynęły 844 sprawy karne i cywilne. Po tym okresie białostockie sądownictwo podlegające dotychczas pod Wydział Sprawiedliwości Departamentu dla spraw polskich Ziem Wschodnich przeszło pod nadzór Ministerstwa Sprawiedliwości. Sędzia Jankowski (jako wiceprezes) wraz z sędzią Tadeuszem Straszewiczem (prezes) pokierowali natomiast utworzonym Sądem Okręgowym w Białymstoku.