Utwór Stanisława Sarnickiego "Oratio pro lege electionis ad majestatem Regiam Amplissimum Senatum et ordine Regni, cui addita est in fine deliberation de bello Turcio" przykładem traktatu politycznego zawierającego program naprawy ustroju Rzeczypospolitej

320862

Article

In basket

Utwór Stanisława Sarnickiego "Oratio pro lege electionis ad majestatem Regiam Amplissimum Senatum et ordine Regni, cui addita est in fine deliberation de bello Turcio" przykładem traktatu politycznego zawierającego program naprawy ustroju Rzeczypospolitej / Stanisław Hadyna. W: Niepodległość i Pamięć. R. 29, nr 1 (2022), s. 15-42.

Author

Hadyna Stanisław Autor

Form of Work

Artykuły Publikacje naukowe

Subject

Stefan Batory (król Polski ; 1533-1586) Sarnicki, Stanisław (1532-1597) Elekcja Ustrój polityczny Monarchia Reforma Republikanizm Teoria polityki Ruch egzekucyjny Polska

Genre/Form

Artykuł z czasopisma naukowego Artykuł problemowy Artykuł z czasopisma historycznego

Domain

Polityka, politologia, administracja publiczna Historia

Okres

d1575

Dokument nadrzędny: Niepodległość i Pamięć : czasopismo humanistyczne. R. 29, nr 1 (2022) / [redaktor naczelny Tadeusz Skoczek] ; Muzeum Niepodległości.

Streszczenie: Artykuł niniejszy stanowi przybliżenie jednego z kluczowych utworów Stanisława Sarnickiego pt. Oratio pro lege electionis ad majestatem Regiam Amplissimum Senatum et ordine Regni, cui addita est in fi ne deliberation de bello Turcio, w którym zostały zawarte prawno-ustrojowe postulaty reformy instytucji wolnej elekcji. Oprócz propozycji reformy wyboru monarchy, Stanisław Sarnicki przedstawił ewentualne zagrożenia wewnętrzne oraz zewnętrzne, w obliczu których mogła stanąć Rzeczpospolita, w przypadku niepodjęcia skutecznych prób naprawy podstaw ustrojowych państwa. W artykule został poruszony ponadto problem wartości republikańskich w kontekście tendencji panujących w państwach zachodniej Europy i na terenie Rzeczpospolitej w 2. poł. XVI w. oraz różnic w pojmowaniu koncepcji państwa jako dobra wspólnego. Stanisław Sarnicki w utworze Oratio pro lege electionis… przedstawił nowożytne przykłady elekcji, proponując adaptację wzorca obowiązującego w Republice Wenecji, jako najbardziej zbliżonego do modelu ustrojowego panującego na gruncie polskim. Ukazał także realia dotyczące stosunków międzynarodowych między chrześcijańskimi państwami Europy zachodniej a Imperium Osmańskim.

Wersja elektroniczna

Notes:

Language note

Streszczenie w języku angielskim, niemieckim, rosyjskim.