SOWA OPAC : BIBLIOGRAFIA HISTORII POLSKIEJ - Stanisław Thugutt (1873-1941) - minister spraw wewnętrznych w pierwszym rządzie II Rzeczpospolitej

320803

Article

In basket

Stanisław Thugutt (1873-1941) - minister spraw wewnętrznych w pierwszym rządzie II Rzeczpospolitej / Aleksandra Ziebart. W: Niepodległość i Pamięć. R. 30, nr 3 (2023), s. 179-218.

Author

Ziebart Aleksandra Autor

Form of Work

Artykuły Publikacje naukowe

Subject

Thugutt, Stanisław (1873-1941) Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Polska ; 1918-1939) Ministrowie Polityka wewnętrzna Rząd Jędrzeja Moraczewskiego (1918-1919) Polska

Genre/Form

Artykuł z czasopisma historycznego Artykuł z czasopisma naukowego Artykuł problemowy

Domain

Historia Polityka, politologia, administracja publiczna

Okres

d1873 d1941

Dokument nadrzędny: Niepodległość i Pamięć : czasopismo humanistyczne. R. 30, nr 3 (2023) / [redaktor naczelny Tadeusz Skoczek] ; Muzeum Niepodległości.

Streszczenie: Artykuł charakteryzuje genezę powołania rządu ludowego Jędrzeja Moraczewskiego oraz rolę, jaką w nim pełnił minister spraw wewnętrznych Stanisław Thugutt. W zamierzeniu Tymczasowego Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego pierwszy rząd II Rzeczypospolitej miał nie tylko tworzyć podstawy administracji odradzającego się państwa polskiego, ale też, poprzez wprowadzanie niezbędnych reform społecznych, likwidować wystąpienia rewolucyjne w miastach mas robotniczych, domagających się poprawy bytu. Należało też, poprzez przemyślaną politykę społeczną, głównie reformę rolną, złagodzić nastroje rewolucyjne najuboższej warstwy mas chłopskich. Do najważniejszych zadań rządu Moraczewskiego należało przygotowanie wyborów do Sejmu Ustawodawczego. Odpowiadał za to osobiście minister Stanisław Thugutt. Wykorzystane w artykule materiały źródłowe i opracowania pozwalają stwierdzić, że spełnił pokładane w nim nadzieje. Postulując wprowadzanie zbyt radykalnych reform społeczno-politycznych, tożsamych z programem PSL „Wyzwolenie”, do którego kierownictwa należał, naraził się prawicy, na czele z Narodową Demokracją. Krytykowano też jego decyzje personalne, dotyczące m.in. mianowania w poszczególnych powiatach komisarzy ludowych. Próbę siłowego obalenia rządu Moraczewskiego przez ugrupowania prawicowe, a zwłaszcza pozbawienia funkcji ministra Thugutta, znienawidzonego głównie przez ziemiaństwo i duchowieństwo, stanowił nieudany zamach Januszajtisa i Sapiehy w nocy z 4 na 5 stycznia 1919 roku.

Wersja elektroniczna

Notes:

Language note

Streszczenie w języku angielskim, niemieckim i rosyjskim.