Streszczenie: Podpułkownik Jerzy Dąmbrowski „Łupaszka” jest symbolem bez- kompromisowej walki o polskość Wileńszczyzny po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku. Wyjątkowość postawy i dokonań ppłk Jerzego Dąmbrowskiego sprawiła, że ten sam pseudonim – „Łupaszka” – przyjął później mjr Zygmunt Szendzielarz z Okręgu Wileńskiego Armii Krajowej, dowódca partyzanckiej 5 Brygady Wileńskiej, zamordowany przez władze komunistyczne w 1951 roku. Postać drugiego „Łupaszki”, tj. Zygmunta Szendzielarza, przyćmiła nieco legendę samego Jerzego Dąmbrowskiego, legendarnego kresowego zagończyka, dowódcy Samoobrony Wileńskiej lat 1918-1919, następnie 13 Pułku Ułanów Wileńskich, uczestnika wojny polsko-bolszewickiej 1920 roku. Przydzielony do grupy operacyjnej gen. Lucjana Żeligowskiego aktywnie uczestniczył w akcji odzyskania Wilna w październiku 1920 roku. Przebieg jego służby oficerskiej i działania zbrojne w ramach Samoobrony Wileńskiej na rzecz utrzymania polskości Wileńszczyzny podkreślają przywiązanie mieszkańców Wileńszczyzny do polskiej tradycji oraz jednoznaczny stosunek Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego i jego oficerów do problemu polskości Wilna. Koleje kariery wojskowej ppłk Jerzego Dąmbrowskiego, niekwestionowanego przywódcy Samoobrony Wileńskiej, świadczą o głębokim poczuciu przynależności do narodu polskiego zarówno jego samego, jak i żołnierzy, z którymi dzielił trudy wojny. Jego patriotyzm, wspaniała oso- bowość dowódcza uczyniły z młodego oficera człowieka legendę, stawiając go na czele kadry wojskowej odrodzonej Polski. Ppłk Jerzy Dąmbrowski służbę dla Polski zakończył przedwcześnie, w wieku 51 lat. Po zajęciu Litwy przez wojska radzieckie w 1940 roku został wywieziony przez NKWD do Kozielska, następnie do więzienia w Mińsku, gdzie zmarł w styczniu 1941 roku. Ppłk Dąmbrowski mimo, iż kontynuował do końca walkę o pol- skość Wileńszczyzny, nie doczekał się upamiętnień w postaci nazw ulic czy szkół lub pomników. Tym ważniejsze jest przypomnienie tego bohatera i zapewnienie mu trwałego miejsca w zbiorowej pamięci Polaków.