SOWA OPAC : BIBLIOGRAFIA HISTORII POLSKIEJ

14 wyników

Książka

W koszyku

Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach (1946-1955) : organizacja i funkcjonowanie / Marta Paszek ; Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Katowicach. - Katowice : Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Oddział w Katowicach ; Warszawa : Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2019. - 426 stron : portrety ; 25 cm.

Autor

Paszek Marta (1977- ) Autor

Forma i typ

Książki Publikacje naukowe

Temat

Wojskowy Sąd Rejonowy (Katowice) Procesy polityczne Sądownictwo wojskowe Sędziowie Stalinizm Katowice (woj. śląskie)

Gatunek

Monografia

Dziedzina i ujęcie

Historia Prawo i wymiar sprawiedliwości

Okres

d1946 d1955

Recenzja: Sądy wojskowe 1945-1955 w świetle najnowszych badań / Andrzej Wrzyszcz. W: Miscellanea Historico-Iuridica. T. 19, z. 2 (2020), s. 493-505.

Jednym z elementów totalitaryzacji Polski po II wojnie światowej było dostosowywanie prawa i sądownictwa do celów władzy komunistycznej. Przy zachowaniu pozorów legalności władzy i ciągłości prawa, opierając się na wzorcach sowieckich, powoływano nowe sądy i organy quasi-sądowe. Ich zadaniem była likwidacja przeciwników nowego ustroju. Szczególną rolę w budowanym systemie represji odegrały wojskowe sądy rejonowe, obejmujące swoją właściwością obszar województwa. Powołano je rozkazem organizacyjnym nr 023 z 20 stycznia 1946 r. wydanym przez ministra obrony narodowej marszałka Michała Żymierskiego. Wojskowe sądy rejonowe były sądami specjalnymi wyznaczonymi do orzekania w sprawach funkcjonariuszy bezpieczeństwa publicznego, Milicji Obywatelskiej, Straży Więziennej, żołnierzy Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (oraz Wojsk Ochrony Pogranicza od 1949 r.). Największą i ponurą sławę uzyskały jednak dzięki orzekaniu w sprawach osób cywilnych oskarżonych o popełnienie przestępstw politycznych. Osoby cywilne stanowiły około 70% wszystkich skazanych. Za działalność przeciwko nowemu ustrojowi wojskowe sądy rejonowe szafowały karą śmierci, stając się bezwzględnym narzędziem terroru w rękach władzy komunistycznej pierwszych lat Polski Ludowej Dotychczas na siedemnaście istniejących w latach 1946–1955 wojskowych sądów rejonowych, opracowań monograficznych doczekały się WSR w Olsztynie, w Opolu, w Krakowie, w Łodzi, w Poznaniu, w Szczecinie oraz w Gdańsku Dostrzegając istotną lukę badawczą, autorka postanowiła ją wypełnić i podjąć badania nad organizacją, funkcjonowaniem oraz obsadą personalną WSR w Katowicach. Tematem pracy jest Wojskowy Sąd Rejonowy w Katowicach w całym okresie jego działalności, tj. w latach 1946–1955. Głównym celem podjętych badań była rekonstrukcja i naukowe opisanie struktury, obsady personalnej i funkcjonowania Wojskowego Sądu Rejonowego w Katowicach z uwzględnieniem analizy jego orzecznictwa. Zostały również postawione następujące pytania: jakie zadania miał sąd? Jaki był stopień niezależności sądu? W jaki sposób dokonywano doboru sędziów? Jak przebiegała ścieżka zawodowa sędziów? Ich awanse? Czy przestrzegano zasady niezawisłości sędziowskiej?