Streszczenie: Ludobójstwo towarzyszy człowiekowi od zarania dziejów, było stosowane ze względów politycznych, ideologicznych, religijnych czy rasowych niemal przez każdą kulturę i w każdej epoce funkcjonowania ludzkości. Jest najbardziej wyrazistą emanacją zła, gdyż niesie ze sobą absolutną, masową zagładę całych grup. Wraz z rozwojem technologii czystki stawały się coraz bardziej masowe, gdyż było coraz łatwiejsze do przeprowadzenia. Niechlubnie rekordowy okazał się tu wiek XX, który doświadczył dwóch wojen światowych oraz rozwoju totalitaryzmów i zbrodniczych ideologii. Pojęcie ludobójstwa utworzył polski uczony narodowości żydowskiej Rafał Lemkin, który był prokuratorskim doradcą w trakcie prac Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze. Uzasadniać je próbowały zarówno komunizm, jak i nazizm, pierwszy używając do tego walkę klas i cel uświęcający środki, czyli społeczeństwo idealne po wyeliminowaniu jednostek niepożądanych w totalitarnej formie socjalizmu. Drugi obiecywał z kolei społeczeństwo idealne po likwidacji jednostek z pewnymi cechami przyrodzonymi (jak pochodzenie czy rasa). Niewątpliwie największym i budzącym największą odrazę ludobójstwem w historii była Zagłada Żydów dokonana przez hitlerowską Trzecią Rzeszę, które było tym bardziej szokujące, że odbywało się przy szerokim poparciu inteligencji niemieckiej. Eksterminacja Ormian w Imperium Osmańskim przybrała formę najpierw „prawomocnego obowiązku religijnego”, później została wprost nakazana prawnie i systematycznie realizowana przez aparat państwowy. W sowietach akcję eksterminacyjną zastosowano w stosunku do Kozaków, którzy negatywnie zareagowali na rewolucję bolszewicką, ten sam los spotkał później kułaków, czyli chłopów nie tylko bogatszych, ale wszystkich tych, którzy sprzeciwiali się kolektywizacji. Operacja polska natomiast realizowana była w latach 1937–1938 pod pretekstem występowania wśród radzieckich obywateli narodowości polskiej szeroko zakrojonej agentury sąsiedniej burżuazyjnej Polski. Szczególnie negatywnie doświadczonym regionem są Bałkany, gdzie chorwaccy ustasze mordowali Serbów w czasie II wojny światowej, komuniści Tity eksterminowali wszelkich przeciwników nowego ustroju, a w historii najnowszej bośniaccy Serbowie masakrowali bośniackich muzułmanów, wszystko na tle nienawiści etnicznej. Podobny charakter miało ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w latach 1943–1945, gdzie w niebywale okrutny sposób starano się uzyskać teren etnicznie czysty. Brak emocji nie zawsze jest chwalebny, a opisując wydarzenia będące esencją zła, są wręcz niezbędne dla odpowiedniego nakreślenia tragizmu okrucieństw popełnionych przez człowieka na innym człowieku.