Streszczenie: W połowie 1949 r. doszło do powołania Sądu Apelacyjnego w Białymstoku. Był to jeden z pięciu nowo powołanych wówczas sądów apelacyjnych. Niedługo jednak trwała jego działalność, zaledwie półtora roku. Rozwinęła się głównie w sferze pozaorzeczniczej. Sąd Apelacyjny nadzorował szkolenia ideologiczne sędziów i przeprowadzenie propagandowej akcji popularyzacji prawa. Powołanie nowych sądów apelacyjnych w 1949 r. było pierwszym etapem planowanej reorganizacji sądownictwa powszechnego i elementem wielkiej reformy wymiaru sprawiedliwości. W ramach dalszych zmian przeprowadzonych w lipcu 1950 r. sądy apelacyjne zostały przekształcone w sądy wojewódzkie. Doszło do likwidacji jednego szczebla sądownictwa powszechnego i wprowadzenia systemu dwuinstancyjności postępowania sądowego. Reforma miała usprawnić wymiar sprawiedliwości i przybliżyć go do obywateli. Jednak był to cel drugorzędny i nieosiągnięty. Przede wszystkim chodziło o uporządkowanie systemu nadzoru polityczno-administracyjnego nad sądownictwem poprzez powiązanie struktury sądów powszechnych z podziałem administracyjnym kraju, strukturami lokalnymi władz partyjnych i władz administracyjnych. Reforma strukturalna sądownictwa powszechnego została również wykorzystana przez władze do przeprowadzenia czystek wśród kadry sędziowskiej. Do końca 1950 r. dominowali w niej bowiem doświadczeni, przedwojenni sędziowie, którzy nie chcieli poddać się próbom ich indoktrynacji w duchu ideologii marksistowsko-leninowskiej. Wymiana kadrowa była możliwa dzięki uchyleniu przepisów chroniących sędziów przed utratą stanowiska w przypadku likwidacji sądu. W latach 1950–1954 sędziowie z tzw. starej kadry byli zastępowani przez absolwentów szkół prawniczych Ministerstwa Sprawiedliwości, czyli tzw. sędziów nowego typu.