Artyleria Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1700-1717

320803

Article

In basket

Artyleria Wielkiego Księstwa Litewskiego w latach 1700-1717 / Mindaugas Šapoka. W: Przegląd Historyczno-Wojskowy. R. 24, nr 1 (2023), s. 40-66.

Author

Šapoka Mindaugas Autor

Form of Work

Artykuły Publikacje naukowe

Subject

III wojna północna (1700-1721) Artyleria Polityka obronna Polska Wielkie Księstwo Litewskie

Genre/Form

Artykuł problemowy Artykuł z czasopisma historycznego Artykuł z czasopisma wojskowego

Domain

Bezpieczeństwo i wojskowość Socjologia i społeczeństwo Historia

Okres

d1700 d1717

Dokument nadrzędny: Przegląd Historyczno-Wojskowy. R. 24, nr 1 (2023) / [redaktor naczelny Jacek Jędrysiak].

Streszczenie: Artykuł dotyczy artylerii litewskiej w latach 1700–1717 i opiera się głównie na sprawozdaniu z jej dochodów i wydatków za lata 1710–1717 przygotowanym dla Trybunału Skarbowego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jego posiedzenie odbyło się pod koniec 1717 r. w Grodnie. Artyleria litewska w 1710 r. praktycznie nie istniała z powodu wojen, kryzysów demograficznego i finansowego. W następnych latach jej finansowanie było niewystarczające. Dochody na ten cel w latach 1710– 1717 wyniosły 96 tys. złp, lecz wydatki wyniosły nie mniej niż 170 tys. złp. Mimo braku funduszy do 1716 r. stan artylerii znacznie się poprawił, choć w badanym okresie nie podejmowano prób gruntownej reformy jej finansowania. W latach 1716–1717 artyleria była w stanie zaopatrzyć piechotę i dragonów armii litewskiej jedynie w kilka dział i amunicję. Sejm niemy z 1717 r. nie zwiększył środków na artylerię litewską, która była w stanie wystawić do działań wojennych do 10 dział, co przy liczebności armii litewskiej wynoszącej na papierze 6100 żołnierzy było zadowalające. Z dostępnych źródeł wynika, że Korpus Artylerii Litewskiej nie był duży – w jego szeregach służyło łącznie ok. 30 żołnierzy, w większości urodzonych w Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Wersja elektroniczna

Notes:

Language note

Streszczenia w języku angielskim i niemieckim.