Działalność wojskowa Bernarda Pretwicza jako rotmistrza obrony potocznej

320803

Article

In basket

Działalność wojskowa Bernarda Pretwicza jako rotmistrza obrony potocznej / Karol Łopatecki, Magdalena Stulgis. W: Przegląd Historyczno-Wojskowy. R. 24, nr 3 (2023), s. 9-45.

Author

Łopatecki Karol (1979- ) Stulgis Magdalena (1990- ) Autor

Form of Work

Artykuły Publikacje naukowe

Subject

Pretwicz, Bernard (ok. 1500-ok. 1563) Oficerowie Służba wojskowa Polska Wielkie Księstwo Litewskie

Genre/Form

Artykuł problemowy Artykuł z czasopisma historycznego Artykuł z czasopisma wojskowego

Domain

Bezpieczeństwo i wojskowość Historia

Okres

d1521 d1563

Dokument nadrzędny: Przegląd Historyczno-Wojskowy. R. 24, nr 3 (2023) / [redaktor naczelny Jacek Jędrysiak].

W latach 1533-1559.

Streszczenie: Obrona potoczna była systemem obrony południowo-wschodnich granic państwa polsko-litewskiego przed najazdami tatarskimi. Kluczową rolę w jej funkcjonowaniu w latach czterdziestych i pięćdziesiątych XVI w. odgrywał śląski szlachcic Bernard Pretwicz. Zestawienie jego korespondencji pisanej do księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna oraz dokumentacji skarbowej rzuca szersze światło na to zagadnienie. Aktywność korespondencyjna Pretwicza nie była wysoka. Wiązało się to przede wszystkim z odległościami, jakie musiały pokonać listy. Analiza obu typów źródeł wykazała, że w szeregach obrony potocznej służył stale co najmniej od 1533 do 1559 r. Wielkość roty, jaką dysponował Pretwicz wahała się od 100 do 200 ludzi. Dodatkowo wiadomo, że na własny koszt utrzymywał żołnierzy nieujętych w listach popisowych. Interesującym wątkiem jest to, że Pretwicz rozwinął swoją działalność wojskową na skalę przedsiębiorstwa. Głównym źródłem jego dochodu były grabieże, które pozwalały mu między innymi na utrzymywanie dodatkowych żołnierzy poza rotą oraz płacenie niższego żołdu z pieniędzy skarbowych. Ważnym wątkiem poruszanym w korespondencji Bernarda Pretwicza z księciem pruskim były długi, które rotmistrz spłacał wysyłką zwierząt.

Wersja elektroniczna

Notes:

Summary, etc.

W latach 1533-1559.

Language note

Streszczenia w języku angielskim, niemieckim.